Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Bloomberg’e verdiği bilgilere göre, Türkiye ile Rusya arasında bugün Moskova’da gübre sevkiyatına ilişkin bir mutabakat imzalanacak. Anlaşma, Rusya’nın Türkiye’ye yönelik bazı ihracat kısıtlamalarını gevşetmesini öngörüyor. Mutabakat kapsamında Rusya’nın ihracatına sınırlama uyguladığı azotlu ve fosforlu gübreler ile amonyak için Türkiye’ye özel bir tedarik imkanı oluşturulacak.
Böylece özellikle ilkbahar döneminde tarımsal üretimde artan gübre talebinin karşılanmasına katkı sağlanacak. Anlaşmanın resmi adı “Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı ile Rusya Federasyonu Tarım Bakanlığı Arasında Rusya Federasyonu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’ne Mineral Gübre Sevkiyatı Alanında Mutabakat Zaptı” olarak belirlendi.
Mutabakatı Türkiye Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı Ahmet Bağcı ile Rusya Tarım Bakan Yardımcısı Maxim Borovoy Markovich’in imzalaması planlanıyor. Hürmüz’ün kapanması tedariki vurdu Türkiye’nin gübre tedarikinde yaşadığı sorunların temelinde İran savaşı sonrasında Hürmüz Boğazı’nda ticaretin durma noktasına gelmesi bulunuyor.
28 Şubat 2026’da başlayan savaşın ardından Körfez ülkelerinden üre, amonyak ve kükürt sevkiyatları kesintiye uğradı. Bu gelişmenin ardından Rusya da mart ayında bazı gübre ürünlerinin ihracatına yönelik kısıtlama ve kota uygulamasına geçti. Böylece Türkiye’nin önemli hammadde ve gübre tedarik kanallarından ikisi aynı dönemde baskı altına girdi.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ise mart ayında yaptığı açıklamada, gıda arzında sorun bulunmadığını ve bitkilerin gelişim döneminde ihtiyaç duyulan gübrenin temini konusunda gerekli önlemlerin alındığını belirtmişti. Yumaklı, arzı artırmaya yönelik yeni adımların da kademeli olarak uygulanacağını ifade etmişti.
Türkiye gübrede hammaddede dışa bağımlı Türkiye’nin yıllık gübre üretim kapasitesi 8 milyon tonun üzerinde bulunuyor. Ancak yerli üretimin önemli bir bölümü ithal edilen hammaddelere bağlı. Amonyak, fosforik asit, fosfat kayası, potasyum ve kükürt gibi temel girdiler başta Körfez ülkeleri, Akdeniz havzası ve Rusya’dan sağlanıyor.
Sektörde 7 büyük üretici kuruluş, 17 tesiste faaliyet gösteriyor. Hammadde tedarikindeki dışa bağımlılık nedeniyle fabrikalar tam kapasiteyle çalışamazken, kapasite kullanım oranı yüzde 60-70 seviyesinde kalıyor. Bu tesislerde yıllık yaklaşık 4,5-5 milyon ton gübre üretilebiliyor.
İthalat ihtiyacı devam ediyor Türkiye’de tarımsal üretimde yılda yaklaşık 7 milyon ton gübre kullanılıyor. Yerli üretimin ihtiyacı karşılamadığı bölüm ise ithalat yoluyla temin ediliyor. Türkiye genel olarak gübre ihracatçısı bir ülke olmamasına rağmen, küresel fiyatların yükseldiği dönemlerde yerli üreticiler uluslararası piyasalardaki üreticilerle rekabet edebiliyor.
Bu nedenle yıllık yaklaşık 500 bin ton ile 1 milyon ton arasında gübre ihracatı gerçekleştiriliyor. Rusya’dan Türkiye’ye yönelik tedarikin genişlemesi halinde, hem iç piyasadaki arzın desteklenmesi hem de Türkiye’nin gübre ihracatındaki mevcut hacmin yükselmesi mümkün olabilir.
Erdoğan-Putin görüşmesinin ardından geldi Rusya ile gübre ticaretine ilişkin adım, iki ülke arasındaki üst düzey temasların ardından geldi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, geçen hafta Kırgızistan’da düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesi kapsamında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmüştü.
İki ülke arasında yürütülen tarım diplomasisinin ardından Rusya’nın Türkiye’ye yönelik bazı gübre kısıtlamalarını kaldırma kararı aldığı belirtildi. Yeni mutabakatın, Türkiye’nin özellikle Körfez .
